"Op zakenreis" Aflevering 6: Wat kost de wereld van de pendelaar?

In tijden van stijgende energieprijzen, toenemende milieubelasting, verstopt verkeer en groeiende gezondheidsproblemen, is het de moeite waard om te kijken hoe de keuze van het vervoermiddel de kosten beïnvloedt.

Als je uitsluitend kijkt naar de aanschaf- en operationele kosten, wordt al snel duidelijk dat een privé-auto – waarmee je meestal alleen naar het werk rijdt – de duurste vorm van pendelen is. In een uitgebreide totale kostenberekening, zoals die regelmatig door de ADAC wordt uitgevoerd, worden alle kosten meegenomen: waardeverlies, werkplaats, bedrijfsmiddelen en nog veel meer.

Voor een directe vergelijking heb ik twee redelijk goedkope voertuigen uit de ADAC-lijst geselecteerd en deze vergeleken met een trekkingfiets en een hoogwaardige pedelec. Om de ADAC-systematiek op de fiets toe te passen, heb ik bij wijze van voorbeeld een inboedelverzekering tegen fietsdiefstal genomen en aangenomen dat er jaarlijks een inspectie plaatsvindt inclusief vervanging van ketting, cassette en remblokken. Daarnaast zijn er af en toe kleine reparaties zoals het vervangen van een binnenband. Terwijl de ADAC rekent met 15.000 km per jaar over 5 jaar, neem ik hier 5.000 km per jaar aan.

Het resultaat is duidelijk: Goedkoper dan fietsen is alleen te voet gaan.

Als je het perspectief uitbreidt en andere maatschappelijk relevante aspecten betrekt, wordt het verschil aanzienlijk groter. In de afgelopen jaren zijn er in het kader van "klimaatverandering" en "verkeersverandering" tal van kosten-batenanalyses gepubliceerd die het pendelverkeer vanuit economisch, ecologisch en gezondheidskundig oogpunt belichten. Een van de bekendste studies komt van een team onder leiding van Prof. Dr. Stefan Gössling en toont aan hoe hoog de privé- en maatschappelijke kosten van auto, fiets en te voet gaan werkelijk zijn.

Onder andere de volgende indicatoren werden in aanmerking genomen:

- Privé-kosten: Aanschaf, onderhoud, gebruik (brandstof, reparaties)

- Economische kosten: Infrastructuur, landgebruik, gevolgen van ongevallen

- Milieufactoren: CO₂-uitstoot, luchtvervuiling, geluidsoverlast

- Gezondheidseffecten: Beweging, ziekerisico's, levenskwaliteit

- Tijdsfactoren: Reistijd, files, betrouwbaarheid

- Subjectieve waarnemingen: Veiligheid, comfort, stressniveau

De analyses zijn gebaseerd op gegevens van de Europese Commissie, het Canadian Transport Policy Institute en het Deense Centre for Transport Analytics. Daarnaast zijn empirische onderzoeken uit Groot-Brittannië en Nederland meegenomen, die aantonen dat fietsforenzen een aanzienlijk lager risico op hart- en vaatziekten hebben en een hogere levensverwachting. De volledige studie is online beschikbaar:
https://www.researchgate.net/publication/330184791_The_Social_Cost_of_Automobility_Cycling_and_Walking_in_the_European_Union

Een lekke band. Vervelend – maar bij de fiets voordelig te repareren.

Eerlijkheidshalve zou men bij fietsen in de zomer de kosten voor de ijssalonstop moeten meerekenen – en bij treinreizen de catering om vertragingen te overbruggen. Maar laten we dat liever achterwege ...

Ook al kan men over enkele aannames discussiëren, het totale resultaat verbaast niet: De fiets presteert aanzienlijk beter dan de auto. Terwijl fietsen door positieve gezondheidseffecten per saldo zelfs maatschappelijke voordelen oplevert, veroorzaakt de auto ongeveer € 1 kosten per kilometer – waarvan ongeveer 10 cent externe kosten (bijv. ruimtegebruik of luchtvervuiling), die door de gemeenschap worden gedragen.

Ik vind zulke studies zeer interessant, maar ze dienen vooral politieke besluitvormingsprocessen. Individuele mobiliteitsbeslissingen zijn zelden gebaseerd op wetenschappelijke analyses. Wie nog met de auto pendelt, kan hier zijn persoonlijke resultaat berekenen:
https://thecycleverse.com/de/rechner/fahrrad-vs-auto-rechner

En wie weet – misschien helpt dat niet alleen bij het heroverwegen, maar ook bij het overstappen.

Uiteindelijk moet je het gewoon willen.