DE TOP VAN DE LICHTTECHNOLOGIE VOOR FIETSERS

6 september 2016

Bij BMW staat de "M" voor de top van voertuigtechnologie. Bij SUPERNOVA, dat zijn wortels in het autodesign heeft, markeert het de top van lichttechnologie voor fietsers – die met het nieuwe model M99 op ooghoogte met auto's ligt, of zelfs daarboven, zoals we in de praktijktest ontdekten.

Testverslag Radtouren Magazine
Hoofdredacteur Jan Gathmann

Het e-bike moest eerst ontstaan voordat Duitse fietsers de kans kregen op wettelijk serieus te nemen licht. In de afgelopen jaren hebben nieuwe StVZO-conforme koplampen zich met steeds hogere lichtprestaties overtroffen. Daarbij is de zoektocht naar het beste licht voor fietsers in het wegverkeer de zaak van een kleine fabrikant-elite. Accu-koplampen waarmee bospaden 's nachts voor drie uur in schijnwerpers kunnen worden gezet, zijn er overvloedig voor weinig geld. Fietskoplampen die een duidelijke licht-donkergrens hebben en een gelijkmatig lichttapijt voor het voorwiel leggen dat ook bij een snelheid van 40 km/u nog voldoende is – die kun je op drie vingers tellen. En de duidelijke licht-donkergrens eist terecht de StVZO, zodat andere weggebruikers niet verblind worden.

De uitdaging bij de fietskoplamp is om veel licht uit een kleine reflector en behuizing te halen. Een gelijkmatig gedefinieerd lichtbeeld, koeling – alles wordt moeilijker naarmate de behuizing kleiner is. "Dat is toch volstrekt onmogelijk – in die grootte", was dienovereenkomstig de reactie van automotive-ingenieurs toen Supernova-chef Marcus Wallmeyer met hen de ontwikkelingsdoelen voor de M99 besprak. Na drie jaar ontwikkeltijd is met de M99-reeks het tegendeel bewezen, zoals de lichtbeelden in de galerij laten zien. Het topmodel van de serie is de geteste M99 Pro voor S-Pedelecs met revolutionaire 1.600 lumen lichtstroom en een uniek StVZO-conform grootlicht. Ook de varianten Pure met 500 lumen en Pure+ met 900 lumen* bieden enorme lichtstroomwaarden. Omdat ze allemaal een ECE-goedkeuring hebben, zijn ze zonder verdere tests op veel compatibele S-Pedelecs achteraf in te bouwen. Bij Bosch-aandrijvingen vanaf de 2e generatie en Pure-model volstaat hiervoor een aansluiting op de motorbesturing. Eigenaren van Pedelecs tot 25 km/u moeten nog even geduld hebben: Vanaf november 2016 zal de Supernova M99 PURE ook in een versie voor zulke Pedelecs beschikbaar zijn, die wettelijk als fietsen worden geclassificeerd.

*De bijgewerkte waarde is nu 1100 lumen

Dit lichtwonder wordt mogelijk gemaakt door een diepe greep in de hightech-kist, waardoor de ontwikkeling onder andere ook werd gesteund door het Bundesministerium für Wirtschaft und Energie. De reflector is opgebouwd uit 99 afzonderlijk berekende spiegels. De koelribben van de massieve, eendelige aluminium behuizing zijn zo berekend dat zelfs in stilstand een schoorsteeneffect ontstaat. Ze hebben een belangrijke taak: ze moeten de warmte-energie van 9 automotive-LEDs afvoeren. Deze zijn op hun beurt verbonden met de koplampenbesturing en die van de S-Pedelec, onder andere via een CAN-bus. Hierdoor kan de lichtbundel automatisch worden aangepast aan de snelheid en lichtomstandigheden. Bij daglicht brandt het dagrijlicht – daaraan zijn alle M99-modellen al van verre duidelijk herkenbaar. De M99 Pro regelt bovendien afhankelijk van de rijomstandigheden de lichtopbrengst om energie te besparen. Als de fiets stilstaat, wordt het licht gedimd. Bij langzaam rijden brandt de M99 Pro in de zuinige Eco-modus en sterker in de nabije omgeving, maar schakelt snel omhoog als je weer versnelt.

DE LICHTERVARING

Het uitrichten van de M99 is al gemakkelijker dan bij andere fietskoplampen. Gewoon horizontaal instellen met een waterpas, klaar. De reflector heeft al de juiste hellingshoek. Dit zorgde in de praktijk daadwerkelijk voor een niet-verblindende werking. Toeterende automobilisten, mopperende voetgangers – verleden tijd, ook omdat de geteste Bosch-houder (eveneens een hightech onderdeel uit composiet) de M99 stevig vastzet. Het lichtbeeld is een aha-ervaring. Al dimlicht is voldoende voor de meeste rijsituaties. De reikwijdte en breedte doen niet onder voor een autokoplamp. Bochten en afslagen hoef je niet te raden, maar herken je van verre. Daarbij zijn direct voor de fiets alle oneffenheden gemakkelijk te zien. En zelfs bij straatverlichting is het licht een grote aanwinst. Net als bij een auto.

Het gebruik van de M99 Pro in deze modus trekt volgens Supernova maximaal 16 watt uit de accu. Dit komt overeen met theoretisch 48 Wh bij 3 uur snel rijden, dus een tiende van de capaciteit van de huidige accumodellen. In de praktijk ligt de waarde door de intelligente besturing aanzienlijk lager en leidt slechts tot onmerkbare vermindering van de actieradius. Wat de M99 Pro uniek maakt, is zijn inschakelbare grootlicht met volledige uitschakeling boven de verblindingshorizon. Hiermee komen zelfs de verste obstakels duidelijk voor het oog van de S-Pedelec-rijder uit de nacht tevoorschijn. In de praktijk ontstond eigenlijk alleen op boswegen de wens om het licht in te schakelen. Maar als dat gebeurde, maakte het op het gebied van gelijkmatigheid, breedte en reikwijdte volledig tevreden. Een extra helmlamp, die de kijkrichting volgt en graag door MTB-rijders wordt gebruikt, werd niet gemist.

CONCLUSIE

Meer licht dan de StVZO-goedgekeurde Supernova M99 Pro voor S-Pedelecs biedt, heeft geen enkele fietser in geen enkele situatie nodig. Alleen al de haptiek en het bewustzijn van de gecomprimeerde high-tech in de glanzende aluminium behuizing verhogen het zelfvertrouwen in het verkeer naar een hoger niveau. De vanzelfsprekendheid waarmee automobilisten de M99-Pedelec-rijder waarnemen, blijft zelfs na langdurig gebruik verbazen. Alleen dat is de prijs waard en een effect dat ook de goedkopere Pure-modellen bereiken. Hun dimlicht is overigens voor het wegverkeer al bijna op het niveau van autokoplampen. In dimlicht klagen ook voetgangers niet over verblinding (zoals bij sommige minder krachtige LED-koplampen). De duidelijk uitstekende afwerking en de geïntegreerde communicatietechnologie maken de M99 Pro bovendien toekomstbestendig.

TECHNISCHE GEGEVENS

Supernova M99 Pro, € 449,00
Koplamp voor S-Pedelecs tot 45 km/h met StVZO-goedkeuring

• Lichtstroom: tot 1.600 lumen
• Max. helderheid op 10 m afstand: 360 lux
• Bereik volgens ANSI FL1: 380 m
• Gewicht: 244 g (incl. kabel)
• Verbruik: dagrijverlichting: 4 watt, dimlicht 8 tot 16 W
• Vervulde eisen: ECE113 C voor dim- en grootlicht, ECE 87
• Bijzonderheden: snelheidsgestuurde eco-modus, communicatie via CAN-Bus en andere interfaces, remsignaalverwerking van de remhendel